Qabul dalolatnomasini haydovchi bilan kelishish: qadamma-qadam

Mashinada 12 quti kam chiqdi. Omborchi dalolatnoma yozmoqchi, haydovchi esa «men faqat olib keldim, hech narsaga imzo qo'ymayman» deydi va ketishga shoshiladi. Natijada dalolatnoma yo umuman tuzilmaydi, yo haydovchi ketganidan keyin, uning imzosiz yoziladi. Bunday qog'oz keyingi bahsda juda zaif: haydovchi «bu raqamni men ko'rmaganman» deydi va gap shu bilan tugaydi. Dalolatnoma rampada, haydovchi shu yerda turgan paytda tuziladi. Quyida buni tinch, tez va bahsga o'rin qoldirmay qanday bajarish haqida.

Tushirishdan oldin

Dalolatnomaning birinchi qismi yuk hali yopiq turganda boshlanadi:

• plomba haydovchining ko'zi oldida tekshiriladi, raqami yuk xatidagi bilan solishtiriladi, surati olinadi;
• eshik ochilganda yukning tashqi ko'rinishi suratga tushadi: ho'llangan, siljigan, shikastlangan joylar;
• haydovchining ismi-sharifi, haydovchilik guvohnomasi raqami, mashina va tirkama raqami yozib olinadi;
• plomba buzilgan yoki raqami mos kelmasa, tushirishni boshlashdan oldin haydovchi va tashuvchining dispetcheri xabardor qilinadi.

Tafovutni birga ko'rish

Tortishuvlarning katta qismi haydovchi sonni ko'rmagani uchun chiqadi. Shuning uchun «kam» demang, raqamni ko'rsating: tafovut chiqqan pozitsiyani haydovchi ko'zi oldida sanang yoki sanoq varag'ini uning qo'liga bering. Agar u uzoq kuta olmasa, avval aynan shu pozitsiyani sanab qo'ying, qolganini keyin davom ettiring. Muhimi, tafovut haydovchi ketishidan oldin unga ko'rsatilgan bo'lsin.

Haydovchi ko'pincha «yuklaganda shuncha edi» deb javob beradi. Bu e'tiroz emas, ma'lumot: uni dalolatnomaga o'z so'zlari bilan yozib qo'ying. Plomba butun bo'lsa va raqami yuk xatiga mos kelsa, yukni yo'lda ochish ehtimoli kamayadi, ammo kamomad yuklash paytida ham, qabulda ham chiqishi mumkin. Shuning uchun sabab dalolatnomada emas, keyingi tekshiruvda aniqlanadi, dalolatnomaga esa faqat fakt tushadi.

Dalolatnomaga nimalar yoziladi

1. Sana, vaqt va ombor manzili.
2. Mashina va tirkama raqami, haydovchining ismi-sharifi va haydovchilik guvohnomasi raqami.
3. Yuk xati raqami va plomba raqami (holati bilan).
4. Pozitsiya, hujjatdagi son va haqiqiy son.
5. Qisqa faktik izoh: «12 quti yetishmaydi» yoki «5 qutining kartoni ho'l».
6. Suratlar soni.
7. Qabul qiluvchi va haydovchining imzosi.

Hujjatda hech narsa bo'sh qolmasin: ishlatilmagan satrlar chizib qo'yiladi, keyin kimdir qo'shib yozib yubormasligi uchun. Aybni emas, faktni yozing: «o'g'irlangan» yoki «haydovchi aybdor» emas, «yetishmaydi».

Haydovchi imzolamasa

Bu eng ko'p so'raladigan holat. Tartib shunday:

1. Sababini so'rang. Ko'pincha haydovchi imzoni aybni tan olish deb o'ylaydi. Imzo faqat yukni qanday holatda ko'rganini tasdiqlashini tushuntiring.
2. Unga o'z izohini yozishni taklif qiling: «yukni sanamaganman» yoki «e'tirozim bor».
3. Baribir imzolamasa, dalolatnomaga «haydovchi imzodan bosh tortdi» deb sana va vaqt bilan yozing.
4. Ikki guvoh (ombor xodimi, qo'riqchi) ismi-sharifi bilan imzolaydi.
5. Haydovchiga nusxa taklif qiling; olmasa, bu ham yoziladi.
6. Shu kunning o'zida tashuvchiga yoki dispetcherga telefon va yozma xabar yuboring.

Hujjatning huquqiy kuchi shartnoma va hujjat shakliga bog'liq, shuning uchun imzo qoidalarini yurist bilan oldindan aniqlab qo'ying.

Shartli suhbat

Omborchi: «Yuk xatida 200 quti, birga sanadik, 188 chiqdi. Mana sanoq varag'i».

Haydovchi: «Men sanamaganman, imzo qo'ymayman».

Omborchi: «Imzo qo'ysangiz, 188 ni ko'rganingizni tasdiqlaysiz, sababini keyin aniqlaymiz. Xohlasangiz, izohingizni o'zingiz yozing».

Bunday qisqa va tinch gap imzoni ko'pincha ikki daqiqada olib beradi. Ovoz ko'tarish yoki qo'rqitish esa aksincha, haydovchini yopiq himoyaga olib boradi.

Nusxalar va keyingi qadamlar

Imzolangandan keyin dalolatnoma uch yo'nalishga ketadi: bir nusxa haydovchiga, biri omborga, uchinchisi yuk egasiga yoki yetkazib beruvchiga (skan yoki rasm ko'rinishida ham bo'ladi). Ombor nusxasi qabul jurnaliga raqami bilan yoziladi, tovar esa tafovutli deb belgilanadi va kerak bo'lsa alohida joyda ushlanadi. Shu kunning o'zida yuk egasiga qisqa xabar yuboriladi, keyingi pretenziya esa dalolatnomaga tayanib yoziladi.

Odatiy xatolar

• Dalolatnomani haydovchi ketgandan keyin yozish.
• «Haydovchi» deb yozib, ism-sharifini kiritmaslik.
• Bitta nusxa tuzish: haydovchiga ham, omborga ham, kerak bo'lsa yuk egasiga ham alohida nusxa kerak.
• Telefon kamerasida sana va vaqt o'chirilgan bo'lishi.
• Tafovut bitta pozitsiyada bo'lsa-yu, uni umumiy son bilan yozish.

SkladLog qabul nazoratida tafovutni yuk omborga qabul qilinishidan oldin dalolatnomaga yozadi va imzolashga tayyor dalolatnoma loyihasini topshiradi.